*به خبرگزاری حوزه خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
دوشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۷ \ ۱۱ ربيع الأول ۱۴۴۰ \ Monday, November 19, 2018
کد خبر: 465687 | تاریخ مخابره :۱۳۹۷/۷/۲۵ - ۱۷:۳۵ | سرویس: مراجع و علما 2
آیت الله العظمی صافی گلپایگانی:
مذهب مترقّی تشيّع باب اجتهاد را مفتوح می داند
حوزه/ اینجانب آن هنگامی که در شورای نگهبان بودم و مسائل کشور در ابتدای پیروزی انقلاب، به علت عدم وجود قوانین راهگشا و از سویی دیگر هجمه های دشمنان خارجی و داخلی به اسلام، سخت و دشوار گردیده بود، با همین فقه و اجتهاد، قوانین را با مبانی اسلام و شرع تطبیق داده تا پیچیدگی‌های امور مستحدثه با استنباط قوانین راهگشا از آیات و روایات، سهل و آسان گردید.

به گزارش خبرگزاری «حوزه»، حضرت آيت الله صافي گلپايگاني برای نشست علمی «مسائل مستحدثه و حوزه علمیه؛ چالش ها و رویکردها» در مشهد مقدس پیامی صادر کردند که بدین شرح است:

بسم الله الرحمن الرحیم

با عرض سلام و ادب و احترام خدمت بزرگواران علماي اعلام، اساتيد و فضلا و طلاب عزيزي که در نشست علمی«مسائل مستحدثه و حوزه علمیه؛ چالش ها و رویکردها» که در جوار آستان ملک پاسبان عالم آل محمّد حضرت علی بن موسی الرضا علیهماالسلام برگزار می گردد توفیق حضور دارند.

گر چه بر مطّلعان و محقّقان، لزوم ورود حوزه های علمی به این مسائل، پوشیده نیست و علما و فقهای حوزه مبارکه، سال هاست که در این مسیر، مشغول درس و بحث و تألیف و تصنیف و نشست های مختلف علمی می باشند و سخن در این باره، از باب توضیح محسوب می گردد، اجمالاً، نکاتی را به عرض مبارک می رسانم:

یکی از ابعاد عظمت پیامبر بزرگوار اسلام حضرت ختمی مرتبت محمّد مصطفی صلی الله علیه و آله، عظمت آن رهبر بزرگ در تشریع قوانین و احکام در همه ابعاد مورد نیاز بشر است.

قانونگذارى كه بتواند در مدّتی اندک با آن همه اشتغالات مهمّ و گوناگون- كه هر يك براى اينكه تمام وقت شخص را بگيرد کافی است- هزاران هزار مواد قانونی جامع و كامل و برنامه‏ى زندگى در جنبه های مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی و ... به بشريت عرضه كند، غير از پيغمبر اسلام بر صفحه‏ى تاريخ ظاهر نشده است. اهميت اين بُعد از شخصیت آن حضرت، هنگامی ظاهرتر مى‏گردد كه به قانونگذارى‏ ها و هم فكرى‏ ها و مطالعات و مباحثات دامنه ‏دارى كه پيرامون يك مادّه‏ و تبصره قانونى مى‏شود و سپس به مجالس مقنّنه و قانونگذاری ارجاع مى ‏شود و تحت بررسى و مشورت و رأی گیری واقع مى ‏شود توجّه نماييم.

آيا حیرت انگیز نیست كه شخصى بدون همکار و نیز بدون سابقه‏ مطالعات قانونى و ديدن دانشكده ‏هاى حقوق و قانون و بدون سابقه‏ بررسى ‏هاى اجتماعى، اقتصادی، بهداشتی و تجارب قضايى و غيره، در تمام جهات، قوانين جهان شمولی عرضه نماید كه پس از چهارده قرن، هنوز زنده و اصول آن مورد تصديق و حمايت حقوق دانان جهان و به باورِ اهل تحقيق، يگانه راه حل مشكلات كنونى جوامع بشري باشد؟

آری، فقه غنیّ اسلام‏‏، متضمّن هزاران مادّه‏ قانونى و تعليمى و برنامه‏ عملى و اخلاقى است که به یقین می توان گفت هیچ نقصی نداشته و می تواند راهگشای همه چالش های پیش روی امور بشریت باشد.

از طرفی دیگر، جهان معاصر، جهان ترقّي فنون و صنايع، جهان ارتباطات، جهان آگاهي‌هاي جدید و پیشرفت و نوآوری ها است و بشر، در چنين جهاني، هر روزه با مسائل و مشکلات جدیدی روبرو می گردد که باید دین مبین اسلام، پاسخگوی نیازهای او باشد.

با توجه به دو نکته فوق، راهی که مذهب مترقّی تشيّع -که همان اسلام ناب است- جهت حلّ مسائل مستحدثه بشری و حلّ مشکلات جوامع انسانی در نظر دارد، اين است كه باب اجتهاد را مفتوح مى‏داند و هر فردی که بتواند، بايد پس از نيل به مرتبه اجتهاد، طبق اجتهاد خود از كتاب و سنّت، احكام را استخراج نموده و به آن عمل كند و کسانی که هم قدرت بر اجتهاد ندارند، از اجتهاد و تخصّص او پیروی نمایند.

از اين جهت، باب بحث و تحقيق در مذهب شيعه هميشه مفتوح بوده و در همه اعصار و هميشه، فقه اسلام در سير و حركت و در دسترس تحقيق و بررسى بوده و اين مسئله ‏اى است كه قبل از منحصركردن مذاهب فقهى به مذاهب اربعه، اهل سنّت نيز آن را پذيرفته بودند.

امروزه و در عصر غیبت کبری، فقه و فقهای مکتب شیعه در مواجهه با مسائل مختلف اجتماع، در حالت سکون و انزوا نیستند و تحرّکی فوق العاده دارند. شاهدِ بر این گفتار، ورود فقها به بررسی علمی اجتهادی مباحث رشته های مختلف است، مانند مسائل اقتصادی اعم از بانکداری و معاملات ارزی و نیز شرکت های هرمی و خرید و فروش های اینترنتی و ... ؛ مسائل بین المللی، همچون حقوق بشر، عدم استفاده از سلاح های کشتار جمعی، پیوستن به کنوانسیون های بین المللی و ...؛ مسائل پزشکی، همچون مرگ مغزی، تغییر جنسیت، تلقیح مصنوعی و ...، مسائل فرهنگی، مانند شبکه های مجازی، هنر و رسانه و دیگر مسائل مستحدثه، مخصوصاً مسأله فقه اداری نظام اسلامی، که جامعه نیازمند بدان خواهد بود.

اینجانب نیز آن هنگامی که در شورای نگهبان بودم و مسائل کشور در ابتدای پیروزی انقلاب، به علت عدم وجود قوانین راهگشا و از سویی دیگر هجمه های دشمنان خارجی و داخلی به اسلام، سخت و دشوار گردیده بود، با همین فقه و اجتهاد، قوانین را با مبانی اسلام و شرع تطبیق داده تا پیچیدگی‌های امور مستحدثه با استنباط قوانین راهگشا از آیات و روایات، سهل و آسان گردید.

همزمان و بعد از آن نیز، در رشته های مختلفِ مسائل مستحدثه از مسائل اقتصادی، مثل بانک و بیمه گرفته تا مسائل پزشکی، مانند تلقیح مصنوعی و تغییر جنسیت، و نیز مسائل قضائی، همچون تعزیر و حبس، و مسائل اجتماعی، مانند رسانه ها و شبکه های مجازی، مباحث مختلف و متعددی داشته‌ام که برخی از آنها به طبع رسیده است.

غرض اینکه این ابزارِ اجتهاد فقهای شیعه است که می‌تواند به وسیله آن فقه بی نظیر و قانونِ جامع اسلام، پاسخگوی تمام این مسائل و چالش ها باشد و الحمدلله کرسی‌های مختلف تدریس در حوزه های علمیه و تصنیف و تألیف کتاب ها و آثار مختلفی در این زمینه ها، حاکی از این امر است.

در پایان، ضمن تقدیر و تشکّر از برگزارکنندگان و فضلای حاضر در این نشست علمی، از خداوند متعال، عزّت و عظمت روزافزون حوزه‌های علمی فقهی شیعه را در ظلّ عنایات خاصّه حضرت بقیّة الله الاعظم ارواح العالمین له الفداء مسألت می نمایم و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته

5 صفر المظفر 1440 هـ.ق

لطف الله صافی

ارسال نظر
نام :
ایمیل:
متن نظر:
ارسال
نمایش نظرات
اوقات شرعی