زنان نگهبان هویت فرهنگی جامعه هستند

خانم باقری در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه با تشریح مؤلفه‌های الگوی زن مسلمان در نگاه قرآنی عنوان کرد: در نگاه قرآن، الگوی زن مسلمان بر پایه هویت ایمانی و عبادی شکل می‌گیرد و عالی‌ترین مصادیق آن را می‌توان در آیاتی همچون آیه ۳۴ سوره نساء و نیز الگوهای معرفی‌شده برای حضرت مریم(س) و حضرت آسیه(س) در سوره تحریم مشاهده کرد

معاون فرهنگی مدرسه علمیه خواهران کوثر کاشان بیان کرد: زن مسلمان امروز شخصیتی مستقل و مختار است که هویت خود را در پیوند آگاهانه با خداوند و در قالب مسئولیت‌پذیری اجتماعی تعریف می‌کند. در این الگو میان «حفظ کرامت و حریم» از جمله عفاف در پوشش، نگاه و رفتار و «حضور مؤثر در عرصه‌های علمی، فرهنگی، خانوادگی و اجتماعی» توازنی فعال برقرار است.

وی با تأکید بر اینکه الگوی زن مسلمان نباید گرفتار افراط و تفریط شود، اظهار کرد: این الگو نه به معنای انزوای زن و کناره‌گیری او از جامعه است و نه به معنای تعریف هویت زن بر اساس الگوهای مصرفی و بی‌ضابطه. به بیان دیگر زن مسلمان به جای الگوبرداری تقلیدی از الگوهای وارداتی (لیبرال یا سکولار) که اغلب بر آزادی فردی تأکید دارند، عقلانیت فقهی، خودباوری معنوی و مسئولیت اجتماعی را مبنای کنش خود قرار می‌دهد. به‌گونه‌ای که حضور او در جامعه نه به‌عنوان ابژه یا رقیب با مرد بلکه به مثابه رکنی مکمل، همسر و مسئول در تحقق نظام اسلامی انسانی ترسیم می‌شود.

وی گفت: در مواجهه با چالش‌های هویتی و تلاطم‌های فرهنگی در جامعه امروز، بازتعریف الگوی زن مسلمان نه یک بحث انتزاعی بلکه ضرورتی برای حفظ کرامت انسانی و نقش کلیدی زن در توسعه جامعه است.

سه رکن الگوی کامل زن مسلمان

استاد حوزه علمیه خواهران با اشاره به ارکان الگوی کامل زن مسلمان، گفت: نخستین و مهم‌ترین رکن هویت ایمانی و استقلال وجودی است. زن در این الگو فقط موضوع نگاه دیگران یا مصرف‌کننده الگوهای وارداتی نیست، بلکه شخصیتی مستقل و خودباور است که هویت خود را از ارتباط با خداوند و عبودیت آگاهانه به دست می‌آورد.

وی دومین رکن را توازن میان حفظ حریم و حضور مؤثر اجتماعی دانست و تصریح کرد: الگوی مطلوب زن مسلمان نباید به سمت انزوای سلبی و کناره‌گیری از جامعه حرکت کند و در مقابل نیز نباید با از دست دادن کرامت و حریم انسانی به الگویی بیگانه با ارزش‌های اسلامی تبدیل شود.

باقری با اشاره به اهمیت نقش آفرینی در نظام اجتماعی گفت: زن مسلمان نباید به عنوان یک رقیب برای مرد یا یک عنصر حاشیه‌ای دیده شود؛ زیرا می‌تواند به عنوان عاملی مکمل در پیشبرد اهداف اجتماعی و تمدنی ایفای نقش کند.

معاون فرهنگی مدرسه علمیه خواهران کوثر کاشان با اشاره به نقش زنان در شکل‌گیری و تداوم تمدن اسلامی بیان کرد: زنان تنها بازتولیدکنندگان ارزش‌های اخلاقی و فرهنگی در خانواده نیستند، بلکه به عنوان کنشگران عرصه‌های علمی و اجتماعی نیز می‌توانند یکی از ارکان اصلی تداوم و پیشرفت تمدن اسلامی باشند.

وی افزود: برای افزایش اثرگذاری زنان باید از حضور حاشیه‌ای به سمت عاملیت هوشمندانه حرکت کرد. تحقق این امر نیازمند ارتقای دانش تخصصی، افزایش توانمندی‌های علمی، تقویت جایگاه زنان در مدیریت نهادهای اجتماعی و فراهم کردن زیرساخت‌های حمایتی است تا زنان باید بتوانند بدون آسیب به بنیان خانواده، در عرصه‌های مختلف اجتماعی حضور مؤثر داشته باشند و به عنوان نیروهای پیشران در مسیر تحقق اهداف تمدنی ایفای نقش کنند.

پژوهشگر حوزوی اضافه کرد: تمدن اسلامی، معنویت و ارزش‌های اخلاقی را از مؤلفه‌های اصلی توسعه می‌داند. در این نگاه زن صرفاً عنصری درگیر در فرآیندهای اجتماعی نیست، بلکه محرک اصلی بازتولید ارزش‌ها و از ارکان اصلی تداوم تمدن محسوب می‌شود.

خانواده؛ نخستین عرصه نقش‌آفرینی تمدنی زنان

وی با اشاره به نقش زنان در بازتولید اخلاق و فرهنگ اظهار کرد: خانواده کوچک‌ترین واحد تمدنی است و زن در این ساختار به عنوان اولین معلم نقش مهمی در تربیت نسل و انتقال ارزش‌ها دارد.

معاون فرهنگی مدرسه علمیه خواهران کوثر کاشان یادآور شد: تمدن‌ها زمانی با آسیب مواجه می‌شوند که بنیان‌های اخلاقی آنها فرسوده شود؛ از این رو نقش زن مسلمان در تربیت نسل‌های آینده و انتقال ارزش‌های اخلاقی و فرهنگی، نقشی بنیادین و تمدن‌ساز است.

باقری گفت: زن مسلمان می‌تواند میان نیازهای مادی جامعه و ضرورت‌های اخلاقی و معنوی توازن ایجاد کند. حضور زنان در عرصه‌های تولید، علم و مدیریت می‌تواند به جلوگیری از شکل‌گیری توسعه‌ای مادی گرا، بی‌روح و فاقد پشتوانه‌های اخلاقی کمک کند.

وی با اشاره به چالش‌های فرهنگی عصر جهانی‌شدن افزود: زنان می‌توانند در حفظ سنت‌های اصیل و هویت فرهنگی و اسلامی نقش محوری داشته باشند و کمک کنند جامعه در مواجهه با تلاطم‌های فرهنگی، ارتباط خود را با ریشه‌های هویتی و ارزش‌های اصیل حفظ کند.

پژوهشگر حوزوی در ادامه ارتقای آگاهی و توانمندی علمی زنان را ضروری دانست و گفت: اثرگذاری اجتماعی بدون برخورداری از دانش و تخصص کافی امکان‌پذیر نیست. زنان باید در علوم پایه، علوم انسانی، فناوری‌های نوین و سایر عرصه‌های تخصصی به سطوح علمی بالایی دست یابند تا بتوانند در ساختار علمی و تمدنی جامعه نقش‌آفرینی کنند.

استاد حوزه علمیه خواهران همچنین بر ضرورت تقویت عاملیت اجتماعی زنان در مدیریت و سیاست‌گذاری تأکید کرد و گفت: باید از الگوی حضور حاشیه‌ای به سمت حضور مؤثر در فرآیندهای تصمیم‌گیری حرکت کنیم. توانمندسازی زنان برای حضور در مدیریت سازمان‌ها و نهادهای اجتماعی می‌تواند زمینه ورود نگاه‌های متوازن و خانواده‌محور به تصمیمات کلان جامعه را فراهم کند.

ضرورت ایجاد توازن میان تخصص و مسئولیت خانوادگی

وی بیان کرد: یکی از چالش‌های مهم پیش روی زنان، ایجاد توازن میان فعالیت اجتماعی و مسئولیت‌های خانوادگی است. تقابل میان کار و خانواده نباید به یک مانع دائمی برای پیشرفت زنان تبدیل شود. ایجاد زیرساخت‌های اجتماعی مناسب، از جمله حمایت‌های آموزشی و رفاهی و توسعه خدمات پشتیبان خانواده، می‌تواند به زنان کمک کند تا بدون آسیب به بنیان خانواده در عرصه‌های علمی و اجتماعی حضور داشته باشند.

باقری مدیریت هوشمندانه فضای مجازی و رسانه را از دیگر الزامات نقش‌آفرینی زنان دانست و گفت: در عصر دیجیتال، فضای مجازی به یکی از میدان‌های اصلی شکل‌گیری و انتقال فرهنگ تبدیل شده است. به عبارتی در عصر دیجیتال، تمدن در میدان جنگ نرم ساخته یا ویران می‌شود. زنان با افزایش سواد رسانه‌ای و تسلط بر ابزارهای ارتباطی می‌توانند از این ظرفیت برای تولید محتوای ارزشمند و ترویج الگوی تمدنی و فرهنگی اسلامی استفاده کنند.

وی تأکید کرد: بازتعریف الگوی زن مسلمان در شرایط امروز، بحثی صرفاً نظری و انتزاعی نیست، بلکه ضرورتی اجتماعی برای حفظ کرامت زن، تقویت بنیان خانواده و فراهم کردن زمینه حضور مؤثر زنان در مسیر پیشرفت و تعالی جامعه اسلامی است.

انتهای پیام