به گزارش خبرگزاری حوزه، حجت الاسلام و المسلمین سعید ارجمندفر، منتقد و پژوهشگر سینما و عضو هیئت علمی جامعه المصطفی(ص) در نشست تخصصی بررسی شاخصه ها و مؤلفه های سینمای مسیحی که در دوره تخصصی "نبرد مقدس" در مؤسسه مرحوم استاد حسین فرج نژاد برگزار شد، با بیان این که یکی از این مؤلفه ها، ناظر به مدرنگرایی است، در توضیح این نکته ابراز داشت: روزمرهسازی دین برای مطابقت با روش های مدرن و پسامدرن برای برخورداری از مقبولیت اجتماعی در سینمای مسیحی، گاه در قالب دست کشیدن از برخی آموزه ها و تغییر واژگانی و الاهیاتی آن ها صورت می گیرد.
وی با بیان این که مؤلفه مهم دیگر، بحث تقلیلگرایی است که به خصوص از قرن نوزدهم شروع شده و همچنان در سینمای مسیحی ادامه دارد، افزود: اساس باور تثلیث و همذات پنداری مسیحیان میان خدا و مسیح و انسان وار دانستن خدا در سنت کلیسایی باعث شده در سینمای مسیحی، با چهرهنمایی از خداوند، اوصاف زمینی و انسانی با تمام محدودیت ها به او نسبت داده شود.
وی اضافه کرد: در واقع سینما در اینجا به دلیل ماهیت تصویری و محدودیتهای رسانهای خود، مفاهیم عمیق متافیزیکی، حقیقت خداوند و معارف دینی را تا سطح فرمولها، نمادهای مادی و داستانهای سطحی تنزل میدهد.
پیوند آشکار با اومانیسم و سکولاریسم
منتقد و پژوهشگر سینمای مسیحی همچنین گفت: از دیگر ویژگیهای سینمای مسیحی، پیوند با اومانیسم، سکولاریسم و سرمایهداری است و در اینجا نشانههای بارزی از اومانیسم به معنای انسانگرایی افراطی و نظام سرمایهداری در بطن سینمای مسیحی قابل رؤیت است.
وی یادآور شد: دنیای غرب و مشخصاً هالیوود در بسیاری از مواقع از مفاهیم دینی و مسیحی به صورت ابزاری برای پیشبرد اهداف سکولار و سرمایهسالارانه خود بهره میبرد.
رویکرد آخرالزمانی در سینمای مسیحی
حجت الاسلام و المسلمین ارجمندفر همچنین بیان داشت: یکی از مؤلفههایی که سینمای معنویتگرای مسیحی آن را مورد توجه خویش قرار داده، مباحث مربوط به آخرالزمان است. با این حال باید توجه داشت از آنجایی که بحث سینمای آخرالزمان در الهیات و سینمای معنویت گرای مسیحی به گونه ای با آخرالزمان یهودی آمیختگی پیدا کرده، لذا برای بررسی این مقوله، باید نخست سینمای معناگرای صهیونیستی را مورد توجه قرار داد.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی با بیان این که مباحث مربوط به آخرالزمانی که در الهیات مسیحی جای دارد، به نوعی به جایگاه معاد شناسی مسیحیت مربوط می شود، گفت: در نگاه مسیحیان مقوله ی معاد با آن چیزی که در اسلام وجود دارد، بسیار متفاوت و متمایز است.
وی همچنین با اشاره به این که مهم ترین ویژگی آخر الزمان برپایی حکومت الهی است، افزود: برپایی حکومت الهی، بر پایه آن چیزی است که مسیح به مسیحیان ندا میداده، به طوری که مسیحیان بر این باورند که انجیل به معنای بشارت، بشارتی به ملکوت الهی است.
وی ابراز داشت: الهیات مسیحیت به جای این که یک الهیات امروزه باشد، الهیات آخرالزمانی دارد و تمام مباحث آن به قیام آخرین مسیح و تشکیل حکومت الهی ناظر است. از سوی دیگر، هیچ گاه نمیشود که الهیات یهودی را الهیاتی آخرالزمانی دانست، چرا که این الهیات، الهیاتیِ دینی است و برای سامان دادن زندگی امروزی بشر طراحی و تدوین شده است.
رنجباوری در سینمای مسیحی به چه معناست!؟
منتقد و پژوهشگر سینما ادامه داد: از دیگر مؤلفه های مطرح در سینمای مسیحی، اشاره به مقوله رنجباوری و تحمل رنج (رنجمحوری) است چرا که این قضیه یکی از مؤلفههای کلیدی است که در بحث از عرفان و سینمای مسیحی مطرح می شود.
وی افزود: در الهیات و سینمای منتسب به مسیحیت، رنج کشیدن (به تأسی از آیین مصلوب شدن مسیح) ابزاری برای تطهیر، تعالی معنوی و قرب الهی تصویر میشود و این تفکر بهوضوح در درامها و آثار معنویتگرای این حوزه بازتاب پیدا می کند.
وی همچنین در رابطه با بحث بازنمایی جایگاه کلیسا و روحانیت مسیحی گفت: در این زمینه البته باید بین جریانهای داخلی شامل سینمای کاتولیک، پروتستان و صهیونیستی تفاوت و تفکیک قائل بود، چرا که با وجود همه شاخصه هایی که برشمردیم، سینمای مسیحی، سینمایی یکدست نیست و جریانهای آن مؤلفههای متفاوتی دارند؛ از جمله تقابل یا تمایز میان نگاه سنتیتر کلیسایی با سینمای پروتستان و همچنین «سینمای مسیحی-صهیونیستی» که در آن مؤلفههای سیاسیِ آخرالزمانی، حمایت از جریانهای خاص و پیوند میان الهیات مسیحی با سیاستهای صهیونیستی به شدت برجسته میشود.
تفاوت رویکرد در توجه به کلیسا
حجت الاسلام ارجمندفر با بیان اینکه نگاه به کلیسا در گرایش ها و فرقه های مختلف مسیحی متفاوت است، اظهار داشت: به ویژه ساختار درونی کلیسا، سینمای کاتولیک و سینمای ارتدوکس متاثر از روش دینی خودشان اهمیت وافر و شاخصی به عرصه سینمایی کلیسایی میدهند و ساختار کلیسا، نظام های درون کلیسا و افراد شاخص در کلیسا در نزد اینها بسیار ارزشمند و مهم هستند.
وی افزود: در مقابل اینها سینمای پروتستان و سینمای مسیحی صهیونیستی است که جایگاه کلیسا را به پایین می آورند و برخی از اوقات در نگاه های اینها کلیسا جایگاه خودش را به عنوان نماد ارتباط مسیحیان با خدا عوض می کند و محلی برای ظهور و بروز و شهود شیطان تلقی می شود.
نظر شما