به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، همزمان با تشدید تحولات امنیتی موسوم به «جنگ رمضان» در اسفند ۱۴۰۴، توجه تحلیلگران بینالمللی به وضعیت داخلی ایران افزایش یافت. در همین چارچوب، «رصدخانه اجتماعی دانشگاه قم» با اجرای یک پیمایش ملی تلاش کرد تصویری میدانی و متفاوت از ارزیابیهای رایج ارائه دهد؛ تصویری که بر سنجش ابعاد مختلف تابآوری اجتماعی در شرایط بحران متمرکز است.
این پیمایش که از جمله تحقیقات معتبر افکارسنجی محسوب میشود، با روش میدانی و در مقاطع حساس بحران انجام شده است. پروژه مذکور با مشارکت پرسشگران داوطلب در ۲۹ استان کشور و با حجم نمونهای حدود ۱۰۰۰ نفر اجرا شده؛ حجمی که از استانداردهای متداول در تحقیقات پیمایشی نیز فراتر ارزیابی میشود. به گفته مجریان، رعایت اصول علمی در طراحی و اجرای این نظرسنجی، اعتبار نتایج آن را تقویت کرده است.
دلایل ادراکشده از آغاز جنگ
بر اساس یافتههای این پیمایش، افکار عمومی بیش از هر عامل دیگری، نقش بازیگران خارجی را در آغاز جنگ پررنگ میداند. در این میان، ۴۱ درصد از پاسخدهندگان «تلاش آمریکا برای استعمار ایران» و ۲۱ درصد «زیادهخواهی اسرائیل» را علت اصلی جنگ عنوان کردهاند. در مقابل، عواملی همچون حمایت ایران از جبهه مقاومت یا برنامههای موشکی و هستهای، سهمی کمتر از ۴ درصد در میان پاسخها داشتهاند.
تداوم زندگی عادی در شرایط بحران
دادهها نشان میدهد ۸۵.۷ درصد از شهروندان، علیرغم تهدیدات امنیتی، محل سکونت خود را ترک نکرده و به زندگی عادی ادامه دادهاند. این شاخص از دید تحلیلگران، نشانهای از ثبات نسبی اجتماعی در بستر بحران تلقی میشود.
تابآوری اجتماعی فراتر از فشارهای اقتصادی
در بخش دیگری از نتایج، ۶۴.۹ درصد از پاسخدهندگان اعلام کردهاند آمادگی دارند برای مدت طولانی در شرایط جنگی مقاومت کنند. همچنین ۷۵ درصد از افراد گفتهاند حاضرند پیامدهای جنگ را بپذیرند. پژوهشگران این وضعیت را ناشی از «امید فعال» و سطحی از سرمایه اجتماعی میدانند که فراتر از محدودیتهای اقتصادی عمل میکند.
واکنشهای اجتماعی و سیاسی
این پیمایش نشان میدهد ۸۶ درصد از افراد نسبت به تهدیدات خارجی احساس خشم شدید دارند. همچنین ۸۲.۹ درصد عملکرد رهبری در طول ۳۷ سال گذشته را مثبت ارزیابی کردهاند؛ موضوعی که از منظر تحلیلگران، بیانگر نوعی همگرایی سیاسی در شرایط بحرانی است.
تغییر در الگوی مصرف رسانهای
در حوزه رسانه، نتایج حاکی از افزایش گرایش به پلتفرمهای داخلی است. بر این اساس، پیامرسان «ایتا» با ۶۳.۷ درصد به عنوان منبع اصلی پیگیری اخبار معرفی شده است. در مقابل، ۶۸.۵ درصد کاربران «اینستاگرام» را بستری با بیشترین میزان شایعات دانستهاند. همچنین حدود ۷۰ درصد پاسخدهندگان به منابع رسمی داخلی ابراز اعتماد کردهاند.
نگرش به تقابل نظامی
در بخش سیاست خارجی، ۸۷.۹ درصد شرکتکنندگان از رویکرد تقابل نظامی حمایت کردهاند و ۷۶.۸ درصد خواهان اقدامات مستقیم علیه اهداف دشمن بودهاند. افزون بر این، ۸۳ درصد ادامه تنشها را تا تحقق اهداف امنیتی ضروری دانسته و ۹۲ درصد هرگونه آتشبس را رد کردهاند.
ارزیابی سناریوهای آینده
نزدیک به ۷۰ درصد پاسخدهندگان معتقدند پیروزی آمریکا در یک درگیری احتمالی، وضعیت ایران را بدتر خواهد کرد؛ برداشتی که به نظر میرسد تحت تأثیر تجربه کشورهای منطقه شکل گرفته است. در مقابل، ۶۳ درصد از افراد به پیروزی قاطع ایران ابراز اطمینان کردهاند.
جمعبندی
در مجموع، یافتههای این پیمایش نشان میدهد برخلاف برخی پیشبینیها درباره شکنندگی اجتماعی، بخش قابل توجهی از جامعه ایران در شرایط بحرانی از سطحی از انسجام و تابآوری برخوردار است. پژوهشگران تأکید دارند که شناخت دقیق این الگوها میتواند در تحلیل روندهای آینده و پیشبینی تحولات اجتماعی و سیاسی کشور نقش مهمی ایفا کند.
انتهای خبر/










نظر شما