به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام والمسلمین سیدحسن ضیایی، در نشست اعضای مجمع فعالین رسانه و فضای مجازی با موضوع «ظرفیت جهانی آینده مشهد در جنگ رسانهای بعد از تشییع شهید امام خامنهای» که در مجتمع حوزوی آیتالله شاهرودی برگزار شد، با تأکید بر جایگاه راهبردی مشهد مقدس در عرصه فرهنگی و رسانهای، اظهار داشت: مشهد به عنوان پایتخت معنوی ایران اسلامی، با جمعیتی بالغ بر چهار و نیم میلیون نفر و حضور سالانه میلیونها زائر و گردشگر، ظرفیت بینظیری در حوزه اثرگذاری فرهنگی، دینی و رسانهای دارد و به همین دلیل همه دستگاهها، نهادها و مجموعههای رسانهای باید فعالیت خود را چند برابر کنند.
وی افزود: در چنین شرایطی، استانداری، فرمانداری، شورای تأمین، مجموعههای حفاظتی، رسانه ملی، مطبوعات، خبرگزاریها و همچنین فعالان فضای مجازی وظیفه دارند با برنامهریزی دقیق و حرکت هدفمند، در برابر جنگ رسانهای دشمن منفعل عمل نکنند؛ چراکه دشمن با استفاده از دروغ، اتهامزنی، اطلاعات غلط و عملیات روانی به دنبال ناامیدسازی نسل جوان و افزایش دغدغهها و نگرانیهای آنان است.
این استاد حوزه علمیه با بیان اینکه نباید منتظر اقدام دشمن ماند، تصریح کرد: حرکت در میدان رسانه باید پیشدستانه، هوشمندانه و مبتنی بر اقدام بهموقع باشد؛ نه اینکه ابتدا ذهن مخاطبان با شبهات و مطالب انحرافی اشغال شود و سپس به دنبال پاسخگویی و پاکسازی باشیم.
وی خاطرنشان کرد: دنیا، «دارالعمل» است نه صرفاً «دارالنظر»؛ از این رو فعالیتهای رسانهای نیز باید مبتنی بر عمل، اثرگذاری واقعی، عملیات ذهنی صحیح و رفتار مسئولانه باشد تا نه عمر انسان هدر برود و نه وقت و سرمایه فکری جامعه تلف شود.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی با اشاره به ضرورت تولید محتوای عمیق و سودمند، اظهار داشت: آنچه جامعه امروز به آن نیاز دارد، «علوم نافعه» و «معارف حقه» است؛ یعنی آگاهیهایی که برای دنیا و آخرت انسان سودمند باشد و شناختهایی که دقیق، مستند و بهدور از سطحینگری، توهم، گمانهزنی و تقلید کورکورانه ارائه شود.
وی ادامه داد: در عرصه رسانه، صرف اطلاع داشتن کافی نیست، بلکه باید به مرحله معرفت و شناخت عمیق رسید. شناخت دقیق مسائل، تحلیل درست و فهم ریشهای پدیدهها، لازمه فعالیت موفق رسانهای است و فعالان این حوزه نباید به برداشتهای سطحی و غیرمستند اکتفا کنند.
ضرورت تهاجم رسانهای فعال در برابر جنگ شناختی دشمن
این استاد حوزه علمیه با تأکید بر لزوم اتخاذ رویکرد فعال در برابر هجمههای فرهنگی و رسانهای دشمن، تصریح کرد: جبهه مؤمن انقلاب اسلامی نباید در موضع انفعال قرار گیرد، بلکه باید با «تهاجم مقدس» و اقدام فرهنگی و رسانهای بهموقع، میدان را در اختیار بگیرد.
وی افزود: اگر جریان حق پیش از دشمن اقدام نکند، ذهن جامعه با انواع شبهات، اراجیف و تبلیغات باطل آلوده خواهد شد و در آن صورت، هزینه اصلاح و اقناع افکار عمومی بسیار سنگینتر میشود.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی با اشاره به اهمیت سلامت ارتباطات و رفتارهای اجتماعی در فضای حقیقی و مجازی، اظهار داشت: انسان با انتخاب صحیح میتواند به مقام ایمان، تقوا و صلاح برسد، اما اگر در مسیر نادرست قرار گیرد و گرفتار ارتباطات ناسالم، رفتارهای منفی و تأثیرپذیری از جریانهای انحرافی شود، از حیات طیبه فاصله خواهد گرفت.
وی تأکید کرد: کسانی که در مسیر ولایت الهی و تعالیم اهلبیت(علیهمالسلام) حرکت میکنند، وظیفه دارند دیگران را نیز به سوی حیات طیبه دعوت کنند و این امر نیازمند رفتار، گفتار و عملکرد صحیح در عرصه رسانه و فضای مجازی است.
احیای سنت رسول خدا(صلیاللهعلیهوآله) و تبعیت از ولایت، راه نجات جامعه
این استاد حوزه علمیه با اشاره به روایات مربوط به آخرالزمان، اظهار داشت: در بسیاری از روایات نسبت به نفوذ جریانهای انحرافی، عملیات فریب رسانهای و فاصله گرفتن از حقیقت دین هشدار داده شده است؛ جریاناتی که در ظاهر شعار دینداری و دفاع از ارزشها میدهند اما در عمل در مسیر خواستههای دشمنان اسلام حرکت میکنند.
وی افزود: احیای سنت رسول خدا(صلیاللهعلیهوآله) و عمل به فرامین ولایت، جامعه را در مسیر هدایت و عزت نگه میدارد و اگر جامعه اسلامی از این مسیر فاصله بگیرد، دچار انحراف، سردرگمی و آسیبهای فکری و فرهنگی خواهد شد.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی با بیان اینکه جنگ امروز، جنگ افکار، ادراکها و روایتهاست، خاطرنشان کرد: دشمن تلاش میکند با تولید شایعه، تحریف واقعیات و القای ناامیدی، باورهای دینی و انقلابی مردم را تضعیف کند؛ از این رو فعالان رسانهای باید با بصیرت، دقت، شناخت صحیح و تولید محتوای مستند و اثرگذار وارد میدان شوند.
وی با تأکید بر اهمیت جایگاه مشهد مقدس در تحولات فرهنگی و دینی جهان اسلام، گفت: مشهد تنها یک شهر زیارتی نیست، بلکه پایگاه معنوی جهان تشیع است و باید از همه ظرفیتهای فرهنگی، رسانهای و اجتماعی آن برای تقویت جبهه حق، امیدآفرینی و تبیین معارف اهلبیت(علیهمالسلام) استفاده شود.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی در ادامه سخنان خود با اشاره به نقش بنیادین رسانه در هدایت افکار عمومی اظهار داشت: رسانه اگر بخواهد مدیریت صحیحی داشته باشد، باید مبنای آن بر علوم نافع، معارف حق، یقینیات و بصائر استوار باشد. برای درک این حقیقت، کافی است بدانیم که برخی افراد دارای کلیدهایی هستند که منشأ آنها شرق و غرب است، در حالی که این کلیدها ارزشی ندارد. کلید حقیقی، آیات قرآن و روایات اهلبیت(علیهمالسلام) است. در آیات الاحکام، آیه تفقه و همچنین در روایات اهلبیت آمده است: «تفقه فی دین الله»، چرا که کلید بصیرت، فقاهت در دین خداست.
وی افزود: اسلامی که ما به آن معتقدیم، اسلام غدیری و کوثری است؛ نه اسلام سقیفهای و نه اسلام تکاثری. هنگامی که انسان به مرتبهای از فقاهت برسد، کلید بصیرت را در اختیار دارد. البته این بصیرت نباید در حد ظرفیتهای نهفته باقی بماند، بلکه باید بالفعل شود و انسان مراتب بصیرت را طی کند. در این صورت است که سخن شهید مجاهد درباره «بصیرتافزایی» معنای حقیقی خود را نشان میدهد.
بصیرت دینی؛ کلید فهم حقیقت
وی با اشاره به جایگاه والای حضرت ابوالفضل العباس(علیهالسلام) بیان کرد: وقتی گفته میشود حضرت عباس(علیهالسلام) نافذالبصیره بود، باید توجه داشت که ایشان در مرتبهای بسیار والا از بصیرت قرار داشت. در روایات نیز از ایشان با تعابیری همچون «باب الحوائج» و «العباس الرحیم» یاد شده است. فاصله ما با آن مرتبه بسیار زیاد است و هر کس باید پیش از هر چیز خود را موعظه کند.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی ادامه داد: موعظه به معنای دعوت به حق است؛ دعوت به حقالله، حقانیت قرآن، حقانیت اهلبیت(علیهمالسلام) و حقانیت قیامت. واعظ کسی است که مردم را به سوی حق فرا میخواند. اگر رسانه میخواهد با فطرت، عقل و اندیشه مردم سروکار داشته باشد، باید زبان آن زبان موعظه باشد؛ هم در برابر جریانهای غربی و شرقی که هجمه فرهنگی دارند، و هم در میان نیروهای داخلی برای تقویت پیوند آنان با ولایت و افزایش ضریب ولایتپذیری.
وی گفت: در این مسیر، نصیحت، همیاری، همکاری و معین بودن اهمیت دارد. حتی در عرصههایی مانند مشاورههای گوناگون، از جمله مشاوره در مدیریت فردی و مدیریت بر خویشتن، این نگاه باید وجود داشته باشد. پیش از آنکه کسی مدیر دیگران باشد، باید مدیر خویشتن باشد. تهذیب نفس مقدم بر اصلاح محیط اجتماعی است. ابتدا باید خود را پاکسازی کرد و به تزکیه نفس رسید.
وی افزود: اصول مدیریت اسلامی از همین نقطه آغاز میشود؛ یعنی مدیریت خویشتن و تزکیه نفس. انسان باید زمام امور خود را در دست بگیرد و نفوذهای نادرست درونی را کنترل کند؛ مانند نفس اماره و سایر گرایشهای نادرست. در مقابل، نفوس الهی مانند نفس ملهمه، نفس لوامه و نفس مطمئنه باید تقویت شود.
نقش رسانه در گسترش فرهنگ ولایی
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی با اشاره به جایگاه رهبری در نظام اسلامی اظهار داشت: باید ضریب تبعیت از امام عادل را افزایش داد. در روایات آمده است که این دوران، رزمایشی پیش از ظهور است و هر کس میزان تبعیت بیشتری از امام عادل داشته باشد، در سپاه حضرت ولیعصر عجلاللهتعالیفرجهالشریف نیز جایگاه بالاتری خواهد داشت.
وی با تأکید بر اهمیت مراجعه علمی به منابع اصیل گفت: انسان باید مجهولات علمی خود را از اهل علم و از سرچشمههای اصیل معرفت بپرسد. علم در اصل از آنِ خداوند است و او این نعمت را به بندگان خود عطا کرده است. در فرهنگ شیعه، معصومان علیهمالسلام سرچشمه علم و هدایتاند و در زیارت جامعه کبیره نیز آنان به عنوان «الائمه الراشدون المهدیون المعصومون» معرفی شدهاند؛ پیشوایانی که به عالیترین مرتبه رشد رسیدهاند و مسیر هدایت را به انسانها میآموزند.
وی ادامه داد: راه نزدیک شدن به خداوند، همان مسیر ولایت و امامت است؛ کوتاهترین فاصله میان بنده و پروردگار، حرکت در صراط مستقیم ولایت است. از همین رو، افزایش ضریب تبعیت و حرفشنوی از ولایت یک ضرورت اساسی است.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ظرفیتهای رسانهای آستان قدس رضوی گفت: فعالیتهای رسانهای موجود ارزشمند است، اما کافی نیست. آستان قدس رضوی در کنار توسعه زیرساختها و خدمات به زائران، باید به ایجاد یک تلویزیون مستقل نیز توجه داشته باشد تا معارف اهلبیت علیهمالسلام در سطح ملی، منطقه غرب آسیا و حتی جهان منتشر شود.
وی افزود: چنین رسانهای میتواند زمینه شناخت عمیقتر ولایت و امامت را در میان مخاطبان فراهم کند؛ شناختی که تنها مبتنی بر اطلاع نیست، بلکه بر پایه معرفت استوار است. در این صورت ضریب اطاعت و تبعیت در جامعه نیز افزایش خواهد یافت.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی همچنین با تأکید بر ضرورت تقویت زیرساختهای رسانهای اظهار داشت: توسعه فیبر نوری، گسترش پوشش رسانهای و ارتقای زیرساختهای ارتباطی از الزامات کار رسانهای در سطح جهانی است. رسانهای که از آستان قدس رضوی شکل میگیرد باید بتواند مخاطبان گستردهای در جهان اسلام و حتی فراتر از آن داشته باشد.
این استاد حوزه علمیه در ادامه با اشاره به نقش خانواده در تربیت نسل آینده گفت: مادران نقش اساسی در ایجاد «پایگاه امن روانی» برای فرزندان دارند. حتی برای کودکان خردسال نیز این امنیت روانی اهمیت دارد. مادر نمونه و تربیتیافته میتواند چنین فضایی را برای فرزند فراهم کند.
وی با اشاره به جایگاه حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعلیها بیان کرد: وجود مقدس صدیقه طاهره علیهاالسلام مظهر خیر کثیر است. ایشان مادر فضیلتها، علوم نافع، معارف حقه، یقین و خلاقیتاند. از این رو الگوی تربیتی اسلام بر محور چنین شخصیتی شکل گرفته است.
وی ادامه داد: آموزش مهارتهای صحیح زندگی، آداب معاشرت و سبک زندگی اسلامی در روایات اهلبیت علیهمالسلام بهصورت گسترده بیان شده است. به عنوان نمونه، در منابعی همچون «وسائل الشیعه» مباحث فراوانی درباره آداب زندگی و روابط اجتماعی آمده است. این معارف نباید صرفاً در کتابها باقی بماند، بلکه باید به زبان روز برای مردم تبیین شود.
وی افزود: یکی از روشهای مؤثر در این زمینه، تولید محتواهای کوتاه رسانهای است؛ کلیپهای یک تا سه دقیقهای که بتواند مفاهیم اخلاقی و تربیتی را بهصورت ساده و کاربردی به مخاطبان منتقل کند. تجربه نشان داده است که چنین محتواهایی با استقبال گسترده مخاطبان روبهرو میشود.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی تأکید کرد: انسان به طور طبیعی کمال، سلامت و امنیت روانی خود را دوست دارد. رسانهای که بتواند این نیازهای فطری را در چارچوب معارف اصیل اسلامی پاسخ دهد، خواهد توانست نقش مؤثری در هدایت فرهنگی جامعه ایفا کند.
وی در ادامه سخنان خود با تأکید بر نقش بنیادین خانواده و بهویژه مادران در تربیت نسل آینده، اظهار داشت: اگر جامعه بخواهد پیش از دشمن اقدام کند، باید به مسئله تربیت شایسته توجه ویژه داشته باشد؛ چراکه خلاقیت، ادب، امید واقعی، تعالی و معنویت در سایه تربیت صحیح شکل میگیرد و مادر صالح و آگاه میتواند زمینهساز پرورش نسلی الهی و اثرگذار باشد.
این استاد حوزه علمیه افزود: رسانهها باید از ترویج تجردگرایی، رفتارهای ناهنجار، روابط نامشروع و ارتباطات ناسالم پرهیز کرده و در مقابل، راهکارهای حلال، طاهر و طیّب را به مخاطبان آموزش دهند. سنت پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) بر ازدواج شرعی و فرزندآوری سالم استوار است و باید این معارف بهدرستی برای خانوادهها تبیین شود. حتی پدری که اهل نماز و مسئولیتپذیری باشد، هنگامی که وارد عرصه پدر شدن میشود، اجر و ثواب فراوانی خواهد داشت.
وی با اشاره به اهمیت تکلیفمداری و ولایتپذیری خاطرنشان کرد: انسانی که محور زندگی خود را خدا قرار دهد و از ولایت حقه تبعیت کند، به اجر الهی دست خواهد یافت؛ اما کسانی که بهدنبال عرفانهای کاذب، مذاهب ساختگی و نظریههای انحرافی شرقی و غربی حرکت میکنند، گرفتار آسیبهای عمیق خواهند شد. انسان موجودی مختار است و میتواند مسیر سعادت یا عذاب را انتخاب کند.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به ضرورت مدیریت صحیح عمر و جوانی تصریح کرد: سکوت بهجا و خاموشی بهموقع از آموزههای مهم روایی است. بزرگترین سرمایه هر انسان، عمر اوست و دوره جوانی نیز بهار این سرمایه بهشمار میآید؛ اما بسیاری از مردم در داخل و خارج کشور، عمر و جوانی خود را در مسیرهای نادرست هدر میدهند. رسانهها باید مردم را نسبت به اتلاف وقت در پای سریالهای مخرب، فیلمهای مبتذل، ویدئوهای بیمحتوا و شبکههای اجتماعی آسیبزا آگاه کنند؛ زیرا این جریانها دشمن دانایی، آگاهی و تمرکز فکری انسان هستند.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی داد: رسانههای بیگانه با دروغپردازی مستمر و ایجاد فضای هراس، جامعه را دچار اضطراب و اختلالات روانی میکنند. این رسانهها با انتشار اخبار جعلی و طراحی الگوریتمهای اعتیادآور، ذهن انسان را از تفکر عمیق و تمرکز صحیح بازمیدارند و به آشفتگی ذهنی دامن میزنند. انسان مؤمن باید قدرت تفکر متمرکز و مستمر داشته باشد و عقل فعال خود را حفظ کند.
رسانههای معاند بهدنبال تخریب ذهن و هویت جامعه هستند
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی با بیان اینکه رسانههای معاند همانند راهزنهای سرگردنه عمل میکنند، گفت: این جریانها تلاش میکنند توجه انسانها را سرقت کنند؛ در حالی که توجه، گرانبهاترین سرمایه قرن بیستویکم است. دشمنان با بمباران خبری و انتشار محتوای مسموم، ذهن مخاطب را تخریب کرده و قدرت تحلیل صحیح را از او میگیرند.
وی افزود: همانگونه که آلودگی هوا موجب بیماریهای جسمی میشود، آلودگی رسانهای نیز سلامت فکری و روانی جامعه را تهدید میکند. برخی رسانههای غربی و شرقی نهتنها «بارش اسیدی» بلکه «بارش قلیایی» دارند که آثار تخریبی آن شدیدتر است و ذهن مخاطب را دچار فرسایش میکند.
این استاد حوزه تأکید کرد: اتاقهای فکر دشمن با مدیریت افکار عمومی و بهرهگیری از جنگ روانی، بهدنبال تضعیف اراده ملتها هستند؛ اما امنیت و آرامش امروز کشور مرهون خون شهدای مظلوم و مجاهدت نیروهای اطلاعاتی و امنیتی است که در برابر فتنهها ایستادگی کردند.
وی با اشاره به اهمیت مدیریت رسانه و شبکههای اجتماعی اظهار داشت: هر فرد باید بتواند مدیریت صحیحی بر ذهن، رفتار و استفاده خود از فضای مجازی داشته باشد. رسانههای بیگانه تلاش میکنند اخلاق، آرامش، تربیت و حتی دینداری انسان را هدف قرار دهند و به همین دلیل نباید نسبت به آثار مخرب آنها بیتفاوت بود.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی ادامه داد: هیچکس حق ندارد افکار عمومی و محیط اجتماعی را مسموم کند. همانگونه که انتشار گاز سمی در فضای بسته جان انسانها را تهدید میکند، آلودگی فکری و رسانهای نیز سلامت جامعه را به خطر میاندازد و اگر در برابر آن سهلانگاری شود، فساد بهتدریج آشکار و فراگیر خواهد شد.
حفظ سلامت روان و قدرت تحلیل، ضرورت عصر دیجیتال
وی با تأکید بر ضرورت حفظ سلامت روان در عصر رسانه گفت: انسان مؤمن باید هوش، ذکاوت، دانایی، توانایی و تعادل روانی خود را حفظ کند و از گرفتار شدن در اختلالات روحی و روانی جلوگیری نماید. امروز آمار اختلالات روانی در بسیاری از جوامع رو به افزایش است و رسانهها باید در حوزه سلامت روان نیز نقشآفرینی دقیق و مسئولانه داشته باشند.
این استاد حوزه خاطرنشان کرد: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند فهم عمیق، تحلیل صحیح و بصیرت است. انسان نباید اسیر تخیلات، توهمات، گمانهزنیها، سطحینگری و برداشتهای شخصی شود؛ بلکه باید با تکیه بر علم نافع، یقین و معرفت، مسائل را تحلیل کند.
وی با اشاره به ظرفیتهای رسانهای در فضای مجازی اظهار داشت: اگر رسانههای مؤمنانه با زبان علم، یقین و بصیرت سخن بگویند، حتی مخاطبان کشورهای غربی نیز جذب این معارف خواهند شد. امروز شبکههای اجتماعی ظرفیت اثرگذاری جهانی دارند و میتوان از این فضا برای تبیین حقیقت، تقویت معنویت و زمینهسازی ظهور بهره برد.
این استاد حوزه علمیه ادامه داد: انسانی که دچار غفلت از سرمایههای وجودی خود شود، بهتدریج قدرت تشخیص و مدیریت ذهنی خویش را از دست میدهد. یکی از مهمترین سرمایههای انسان، توجه بهجا و بهموقع است؛ اما رسانههای معاند با طراحی جریانهای خبری پرحجم و هیجانی، تلاش میکنند ساعتهای طولانی از عمر و جوانی افراد را به خود مشغول سازند و آنان را از مسائل اساسی و حقیقی دور کنند.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی افزود: در معارف دینی ما بر حسنظن نسبت به مؤمنان تأکید شده است، اما برخی جریانهای رسانهای وابسته به دشمن، تلاش میکنند حسنظن مردم را نسبت به بیگانگان افزایش داده و در مقابل، اعتماد عمومی به جامعه مؤمنان را تضعیف کنند. این مسئله از مهمترین شگردهای جنگ رسانهای و شناختی دشمنان بهشمار میرود.
وی اظهار داشت: رسانههای معاند همانند راهزنهایی هستند که آرامش، اخلاق، تربیت، حیا و هویت دینی انسان را به سرقت میبرند و در نتیجه، برخی ناهنجاریها و بینظمیهای رفتاری در سطح جامعه عادیسازی میشود. در حالی که فرهنگ اسلامی بر نظم، آراستگی، وقار و مسئولیتپذیری اجتماعی تأکید دارد و جامعه دینی نباید نسبت به این مسائل بیتفاوت باشد.
این استاد حوزه علمیه با ذکر مثالی در زمینه آثار تخریبی آلودگیهای فکری بیان کرد: همانگونه که انتشار یک ماده سمی در فضای بسته میتواند سلامت جسم انسان را تهدید کند، انتشار افکار مسموم و محتوای ناسالم نیز قدرت تخریب گستردهای بر ذهن و روان جامعه دارد. بر همین اساس، رعایت حقوق شهروندی در فضای حقیقی و مجازی ضروری است و هیچ فرد یا جریانی حق ندارد افکار عمومی را دچار آلودگی و انحراف کند.
وی تأکید کرد: سهلانگاری در برابر فساد فکری و رسانهای، زمینه گسترش تباهی را فراهم میکند و در چنین شرایطی، ناهنجاریها بهتدریج عادی و آشکار میشوند. از اینرو، همه افراد جامعه باید نسبت به سلامت فکری و فرهنگی محیط پیرامون خود احساس مسئولیت داشته باشند.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی در ادامه سخنان خود با اشاره به ویژگیهای یک شهروند آگاه گفت: انسان مؤمن باید برای حفظ هوش، ذکاوت، سلامت روان، دانایی، توانایی، تعادل روحی و قدرت تحلیل صحیح تلاش کند. همچنین لازم است از گرفتار شدن در ولع سیریناپذیر برای دنبال کردن تیترهای هیجانی، اخبار کاذب و محتوای سطحی جلوگیری شود.
وی با اشاره به جایگاه علم و دانایی در فرهنگ ایرانی ـ اسلامی خاطرنشان کرد: حکیم ابوالقاسم فردوسی با بیان این جمله که «توانا بود هر که دانا بود» بهخوبی پیوند میان دانایی و توانایی را تبیین کرده است. جامعهای که از دانش، بصیرت و آگاهی برخوردار باشد، در برابر جنگ روانی و رسانهای دشمن نیز مقاومتر خواهد بود.
این استاد حوزه ادامه داد: امروز اختلالات روانی و نارساییهای روحی در جوامع مختلف رو به افزایش است و بسیاری از انسانها درگیر اضطراب، ترس، افسردگی و آشفتگی ذهنی هستند. رسانهها باید در کنار اطلاعرسانی، نقش مؤثری در ارتقای آرامش روانی و تقویت امید اجتماعی ایفا کنند.
وی افزود: انسان برای رسیدن به تحلیل درست، نیازمند فهم عمیق و دوری از سطحینگری است. نباید هر تحلیل، شایعه، فرضیه یا برداشت شخصی را بهعنوان حقیقت پذیرفت؛ بلکه لازم است مسائل بر پایه عقلانیت، معرفت، بصیرت و استدلال صحیح بررسی شوند.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی با اشاره به ظرفیتهای جهانی فضای مجازی اظهار داشت: امروز شبکههای اجتماعی و رسانههای نوین میتوانند زمینه انتقال پیام حقیقت و معارف الهی را حتی به ملتهای غربی فراهم کنند. بسیاری از مردم جهان از مکاتب ساختگی و جریانهای پوچگرایانه خسته شدهاند و اگر معارف اصیل اسلامی با زبان علم، حکمت و یقین عرضه شود، میتواند مخاطبان گستردهای را جذب کند.
وی تأکید کرد: جامعه اسلامی باید با هوشیاری، بصیرت و مدیریت صحیح رسانهای، در برابر هجمههای فکری و فرهنگی ایستادگی کند و با حفظ سلامت روان، تعادل فکری و قدرت تحلیل، مسیر رشد، تعالی و معنویت را دنبال نماید.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی در ادامه سخنان خود با تأکید بر ضرورت شناخت ظرفیتهای درونی انسان، اظهار داشت: پیش از آنکه انسان به مقام شهادت در راه خدا نائل شود، باید حقیقت هجرت الیالله را در وجود خود محقق کند و این امر زمانی امکانپذیر است که انسان گنجهای درونی خویش را بشناسد و آنها را در مسیر صحیح به کار گیرد.
وی افزود: انسان نباید استعدادها و ظرفیتهای الهی خود را در حالت نهفتگی و تعطیلی رها کند، بلکه تا زمانی که در دنیا، که دارالعمل و میدان عمل انسان است، زندگی میکند، باید این نعمتها را فعال سازد تا با دست پر وارد عالم برزخ و قیامت شود.
وی با اشاره به «ده گنج درونی انسان» تصریح کرد: نخستین گنج، قدرت است. انسان دارای قدرتی الهی است و باید با این قدرت، موانع را از مسیر رشد و تعالی خود بردارد. دومین گنج، اختیار است؛ اختیاری که انسان را تنها به انتخاب خوب دعوت نمیکند، بلکه باید به مرحله «انتخاب احسن» برسد.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی ادامه داد: سومین گنج، شعور است. شعور انسان باید فعال و کاربردی باشد و روح پرسشگری، دقت و تعجب در او زنده بماند. چهارمین گنج، درک صحیح است؛ چراکه اگر انسان از درک درست برخوردار نباشد، گرفتار اشتباهات محاسباتی خواهد شد.
وی پنجمین گنج را «فهم» دانست و بیان کرد: فرزند شهید ثانی در کتاب «معالم الاصول» میگوید «الفقه الفهم»، اما حقیقت آن است که فقه، فهم عمیق است و فقیه نیز صاحب فهم عمیق به شمار میآید. بنابراین انسان باید فهم خود را عمیق کند تا گرفتار سطحینگری و سلیقهای عمل کردن نشود.
ضرورت فعالسازی عقل و اندیشه در مسیر تعالی انسان
این استاد حوزه علمیه با اشاره به اهمیت اندیشه و تفکر گفت: یکی دیگر از گنجهای درونی انسان، فکر است. انسان نباید گرفتار افکار هرزه و ناپسند شود. فکر خوب نیز باید دارای دو ویژگی باشد؛ نخست تمرکز و دوم استمرار. تفکر صحیح نباید مقطعی و ناپیوسته باشد، بلکه باید تداوم داشته باشد.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی افزود: از دیگر گنجهای درونی انسان، عقل است. انسان نباید عقل نظری و عقل عملی خود را تعطیل کند، بلکه باید آنها را در زندگی فردی و اجتماعی فعال و کاربردی سازد. ارتباط با امام معصوم(علیهمالسلام) و حرکت در مسیر ولایت، انسان را به سوی عقلانیت صحیح هدایت میکند تا در گفتار، شنیدن و عمل، عاقلانه رفتار کند.
وی خلاقیت، انصاف و فطرت را از دیگر سرمایههای الهی انسان برشمرد و اظهار داشت: فطرت انسان نباید بر اثر گناهان و آلودگیها دچار زنگار شود و از کارایی بیفتد؛ چراکه فطرت، حقیقتی الهی و گرایش به توحید و یکتاپرستی است و انسان باید آن را از آسیب گناه حفظ کند.
این استاد حوزه علمیه تأکید کرد: انسان تا زمانی که زنده است باید این گنجهای الهی را در مسیر خیر و نیکی به کار گیرد تا در زمره کسانی قرار گیرد که در خیرات و نیکیها سرعت دارند؛ افرادی که نیت خیر، فعل خیر و آثار خیر از آنان صادر میشود.
اطلاعرسانی صحیح باید ماندگار و اثرگذار باشد
وی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت ارتقای آگاهی در جامعه بیان کرد: هرچه ضریب آگاهی انسان افزایش پیدا کند، سبک صحیح زندگی و همچنین فناوری و نوآوری نیز باید رشد یابد. آگاهی صحیح زمانی اثرگذار خواهد بود که همراه با معرفت و عقل فعال و کاربردی باشد.
حجتالاسلام والمسلمین ضیایی خاطرنشان کرد: افرادی که در عرصه رسانه و اطلاعرسانی فعالیت میکنند باید مطالب صحیح و معرفتی را به صورت منظم، طبقهبندیشده و قابل فهم در اختیار دیگران قرار دهند. اطلاعرسانی نباید بهگونهای باشد که مخاطب را دچار سردرگمی کند، بلکه باید تدریجی، آرام و ماندگار باشد تا همچون باران رحمت الهی در جان افراد نفوذ کرده و زمینه اثرگذاری و عمل را فراهم سازد.
وی در پایان، برای حاضران آرزوی توفیق در انجام اعمال صالح کرد و گفت: امیدواریم خداوند متعال همه شما را در مسیر انجام کارهای صحیح موفق بدارد و دیدگان و دلهای شما را به نور وجود مقدس حضرت صاحبالزمان(عج) منور گرداند و شهدا را با حضرت اباعبدالله الحسین(علیهالسلام) محشور فرماید.
نظر شما