تهاجم فرهنگی از فرزند کمتر شروع شد و به فروپاشی خانواده رسید

خبرگزاری حوزه | علی‌رضا نجف‌زاده، کارگردان سینما و تلویزیون در گفت‌وگو با خبرگزاری حوزه با بیان اینکه خانواده رکن اصلی هر اجتماع است، اظهار کرد: خانواده در واقع یک جامعه کوچک است که از آن جامعه بزرگ‌تر شکل می‌گیرد. متأسفانه در عصر امروز، به‌ویژه در جوامع خاورمیانه، ما به برداشت‌های غلطی از الگوهای غربی دچار شدیم. الگوبرداری‌هایی که باعث شده کانون خانواده به مرور متلاشی شود. امروز کمتر شاهد شکل‌گیری خانواده‌های پایدار هستیم؛ افراد بیشتر تنها زندگی می‌کنند، ازدواج‌ها به تعویق می‌افتد و تعداد فرزندان به‌طور اشتباه کاهش یافته است. طبیعتاً این‌ها در آثار نمایشی ما نیز بازتاب دارد، زیرا فیلم‌ساز از بطن جامعه الهام می‌گیرد و وقتی جامعه در درون خود پریشان باشد، روایت‌هایش نیز متاثر از همین وضعیت می‌شود.

وی ادامه داد: خیلی جالب است که وقتی به جوامعی مثل انگلستان یا آمریکا نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که حتی نخست‌وزیر سابق انگلستان فرزند هشتمش را به دنیا می‌آورد، یا چهره‌های جهانی مانند رونالدو و مسی خانواده‌های پرجمعیتی دارند. در حالی که ما سال‌ها با تبلیغاتی از جنس فرزند کمتر و زندگی فردی گول خوردیم. تصور کردیم آنها با تک‌فرزندی و سبک زندگی جدا از خانواده به پیشرفت رسیده‌اند، اما حالا با گسترش رسانه‌ها می‌بینیم که چنین نیست. آن‌ها اتفاقاً به الگوهای خانوادگی خود بازگشتند و بر اهمیت خانواده تأکید دارند. متأسفانه ما در این مسیر دچار اشتباه شدیم و از ریشه‌های فرهنگی و خانوادگی‌مان فاصله گرفتیم.

نجف‌زاده افزود: البته مشکلات اقتصادی در این روند بی‌تأثیر نیست، اما بخش عمده‌ای از این موضوع فرهنگی است. فیلم‌سازان باید هشدارهای لازم را به جامعه بدهند و نسبت به کم‌توجهی به مفهوم خانواده بی‌تفاوت نباشند. ما در گذشته آثاری داشتیم که محورشان خانواده بود و مردم با دیدن آنها احساس آرامش و تعلق خاطر می‌کردند. کافی است به محبوبیت فیلم‌ها و سریال‌های نوستالژیک بنگریم؛ آن‌هایی که از خانه مادربزرگ، حیاط‌های قدیمی و جمع خانوادگی صحبت می‌کنند. چرا هنوز این تصاویر برای مردم آرامش‌بخش است؟ چون ریشه در واقعیتی دارند که ستون جامعه را مستحکم می‌کرد. حالا اگر بتوانیم در تولیدات امروزمان بخشی از آن حس و پیوند عاطفی را احیا کنیم، می‌توانیم جامعه را نیز به تعادل برگردانیم.

وی بیان کرد: تمدن ایرانی بیش از چند هزار سال سابقه دارد و این تمدن از بطن خانواده زاده شده است. بسیاری از پیمان‌ها، جنگ‌ها و صلح‌ها در گذشته براساس پیوندهای خانوادگی شکل می‌گرفت. خانواده نه‌فقط یک نهاد عاطفی، بلکه کانون قدرت، وحدت و بقا بوده است. اتفاقاً امروز باید به گذشته خود بازگردیم، زیرا گذشته ما از نظر پیوند خانوادگی بسیار پربارتر از اکنون بود. در حالی که غربی‌ها اکنون دوباره به الگوهای سنتی ما بازمی‌گردند، ما از همان مسیر فاصله گرفته‌ایم. این وارونگی فرهنگی تأسف‌بار است و باید اصلاح شود.

کارگردان سریال‌های تلویزیونی تأکید کرد: یکی از مهم‌ترین جنبه‌های موضوع خانواده، مسئله‌ی فرزندآوری است. من معتقدم این موضوع فقط یک مسأله خانوادگی یا اقتصادی نیست؛ بلکه نوعی موضوع استراتژیک و ملی است. جامعه‌ای که به مرور پیر می‌شود، تسلط بر آن ساده‌تر است و پویایی خود را از دست می‌دهد. بنابراین، مسأله‌ی کاهش جمعیت و فرزند کمتر یک تهدید ملی محسوب می‌شود. ما در دهه‌های گذشته بارها درباره تهاجم فرهنگی شنیدیم، اما شاید به عمق معنای آن توجه نکردیم. تصور می‌کردیم تهاجم فرهنگی یعنی چند فیلم یا موسیقی خارجی؛ در حالی که تهاجمی عمیق‌تر در کار بود — تهاجمی اجتماعی که هدفش فروپاشی بنیاد خانواده بود.

نجف‌زاده بیان کرد: غربی‌ها در برنامه‌ریزی‌های رسانه‌ای خود دقیق عمل کردند. آن‌ها تلاش کردند تا اجتماع ما را از درون تضعیف کنند و خانواده را هدف قرار دادند. ابتدا شعار فرزند کمتر، زندگی بهتر را ترویج کردند، سپس موج تنهایی و عدم ازدواج را به جامعه تزریق کردند تا جایی که امروز بخش بزرگی از جوانان ترجیح می‌دهند تنها زندگی کنند یا در روابط بدون ازدواج رسمی وارد شوند. حتی پدیده‌ای مثل ازدواج سفید نتیجه‌ همین سیاست است؛ زندگی مشترکی بدون تعهد، بدون فرزند و بدون بنیان خانوادگی. این روند کاملاً برنامه‌ریزی‌شده بوده است، اما متأسفانه ما برنامه‌ای برای مقابله با آن نداشتیم.

وی در انتها تاکید کرد: خانواده یعنی حضور پدر، مادر، فرزندان و حتی پدربزرگ و مادربزرگ. یعنی نسلی در کنار نسل دیگر باشد و پیوندها از بین نرود. اما اکنون این مفهوم از درون تهی شده است. ما در گذشته با حداقل‌های مادی اما حداکثر مهر و عاطفه زندگی می‌کردیم. شش یا هفت بچه در دو اتاق کوچک زندگی می‌کردند، اما حال‌شان خوب بود. امروز جدا شدن اتاق‌ها، خانه‌های بزرگ‌تر و امکانات شخصی بیشتر، ظاهراً رفاه آورده اما حال خوب گذشته را از ما گرفته است.

انتهای پیام