به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، در راستای صیانت از میراث مکتوب حوزههای علمیه و فراهمسازی زمینه نگهداری تخصصی از منابع ارزشمند علمی و تاریخی، کتب و نسخ خطی و سنگی موجود در ۱۶ مدرسه علمیه خراسان بهصورت امانی به اداره مخطوطات آستان قدس رضوی منتقل شد.
در این فرآیند، مجموعاً ۹۷۲ نسخه از منابع مکتوب ارزشمند مدارس علمیه شناسایی و برای نگهداری تخصصی به اداره مخطوطات آستان قدس رضوی انتقال یافته است که از این تعداد، ۲۸ نسخه خطی و ۹۴۴ نسخه سنگی را شامل میشود.
این اقدام با توجه به اهمیت تاریخی و علمی نسخ خطی و سنگی و ضرورت مراقبت اصولی از این آثار صورت گرفته است؛ آثاری که بخشی از پیشینه علمی، آموزشی و فرهنگی حوزههای علمیه را در خود جای دادهاند و میتوانند در مطالعات تاریخی، پژوهشهای حوزوی و بررسی روند شکلگیری و گسترش علوم اسلامی مورد استفاده قرار گیرند.
صیانت تخصصی از میراث مکتوب مدارس علمیه
انتقال امانی این منابع به اداره مخطوطات آستان قدس رضوی، زمینه بهرهمندی از ظرفیتهای تخصصی موجود برای نگهداری و مراقبت از نسخ ارزشمند را فراهم میکند. نسخ خطی و سنگی به دلیل قدمت، نوع کاغذ و مرکب، شیوه چاپ یا کتابت و شرایط نگهداری، نیازمند مراقبت ویژه و استانداردهای تخصصی هستند و حفظ سلامت فیزیکی آنها از مهمترین الزامات در نگهداری این آثار به شمار میرود.
نسخ خطی موجود در مدارس علمیه، افزون بر ارزش تاریخی، از منظر محتوایی نیز اهمیت دارند؛ چراکه بخشی از آنها حاصل تلاش علمی عالمان، استادان و پژوهشگران دورههای مختلف بوده و دربردارنده آثار علمی، آموزشی و پژوهشی مرتبط با علوم اسلامی هستند. نسخههای سنگی نیز بهعنوان بخشی از تاریخ نشر و انتقال دانش در دورههای گذشته، جایگاه ویژهای در مطالعات کتابشناختی و تاریخ علم دارند.
بر همین اساس، ساماندهی و نگهداری مناسب این منابع میتواند علاوه بر جلوگیری از آسیبهای احتمالی ناشی از شرایط نامناسب محیطی، زمینه شناسایی دقیقتر، ثبت مشخصات و بهرهبرداری پژوهشی از این میراث مکتوب را نیز تقویت کند.
صیانت از این آثار، علاوه بر حفظ منابع برای نسل حاضر، اقدامی در جهت انتقال میراث علمی حوزههای علمیه به نسلهای آینده محسوب میشود؛ چراکه بسیاری از این منابع، اطلاعاتی را در خود جای دادهاند که ممکن است در منابع چاپی جدید در دسترس نباشد و بررسی آنها بتواند در بازشناسی جریانهای علمی و فرهنگی حوزههای علمیه نقشآفرین باشد.
نظر شما