خبرگزاری «حوزه» - ارومیه/ شهرستان تکاب با جمعیتی متشکل از اقوام ترک، کرد و ... در جنوب آذربایجان غربی قرار دارد و در این شهر شیعه، سنی و اهل حق در طول تاریخ به صورت مسالمت آمیز در کنار هم زندگی می کنند. تکاب سردسیر بوده و مشهورترین اثر تاریخی آن، آتشکده آذرگشنسب یا تخت سلیمان است که در 45 کیلومتری شمال شرق شهرستان تکاب قرار دارد و در سال 1382 در فهرست جهانی یونسکو ثبت گردید.مردم متدین تکاب نیز از دیرباز به علم آموزی و تعلیم و تعلم دینی اهتمام داشتند .
هسته اولیه حوزه علمیه تکاب پس از مهاجرت مرحوم آیت الله «شیخ عزیزالله خسروی» به شهرستان تکاب شکل گرفت. ایشان در سال 1334 به دستور آیت الله العظمی بروجردی(ره) به این شهر مهاجرت کرد و پس از استقرار، حوزه علمیه را تأسیس و شاگردانی تربیت کرد. طلاب در منزل آن مرحوم تلّمذ می کردند و حجره آنان در مسجد جامع ـ بالای وضوخانه ـ قرار داشت.
برخی از شاگردان آیت الله عزیز الله خسروی همچون حجت الاسلام دلداده و حجت الاسلام شیخ علی مهدوی شهید شدند، برخی دار فانی را وداع گفته اند و حجج اسلام آقایان سید هاشم موسوی، سید حسینعلی عبدی، محرم عرشی و محمود حامدی در قید حیات هستند. از دیگر شاگردان آیت الله خسروی می توان به دکتر یحیی یثربی استاد بازنشسته دانشگاه علامه طباطبائی و دکتر حسن انوری استاد بازنشستهٔ زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت معلم تهران اشاره کرد.
یکی از آرزوهای آیت الله خسروی این بود که در شهرستان تکاب حوزه علمیه ای تأسیس گردد و طلاب در آن به تحصیل علوم دینی و معارف اهل بیت(ع) اشتعال داشته باشند. در اواخر عمر بابرکت ایشان، با پیگیری های آن مرحوم و حجج اسلام ابوالقاسم رهبر امام جمعه وقت تکاب و محمدعلی خسروی، حوزه علمیه رسول اکرم(ص) تأسیس شد. مدیران حوزه علمیه تکاب از بدو تأسیس عبارتند از حجج اسلام موسوی، غلامی، زراعتیان، اکبرزاده، عبدی و زائری.
حجت الاسلام و المسلمین سید سجاد موسوی اولین مدیر حوزه علمیه تکاب در بدو تأسیس، مکانی را در خیابان امام اجاره کرد و پس از ساخت حوزه علمیه رسول اکرم(ص) در خیابان نماز، بعد از نزدیک به سه ماه، حوزه به این مکان منتقل شد. در دوره های بعد فضای حوزه گسترش پیدا کرد. به همت حجت الاسلام و المسلمین محمدعلی خسروی فرزند آیت الله خسروی در سال 1381 کتابخانه عمومی آیت الله خسروی در طبقه فوقانی حوزه جنب خیابان نماز برای استفاده طلاب و عموم مردم بنا شد و در دهه نود در کنار حوزه مصلای بزرگ بقیةالله افتتاح گردید. در مجموع حوزه علمیه تکاب در موقعیت مکانی مناسب و وسیعی واقع شده است.
حوزه علمیه تکاب که با یک پایه و با جذب محدود طلاب در سال 74 فعالیت آموزشی خود را آغاز کار کرد امروز تا پایه ششم یعنی اتمام لمعتین مشغول به فعالیت است.
از ویژگی های مجموعه فعلی حوزه علمیه تکاب این است که امام جمعه به عنوان مسئول حوزه، مدیر و اکثر اساتید، بومی و از اهالی این شهر هستند و شبانه روز زندگی خود را برای تربیت علمی و اخلاقی طلاب وقف کرده اند.
آغاز کار در سال ۷۴
حجت الاسلام عیسی برادری، امام جمعه شهرستان تکاب، درباره تاریخچه حوزه علمیه تکاب گفت: مدرسه علیمه رسول اکرم(ص) شهرستان تکاب از سال 1374 به همت آیت الله خسروی تأسیس شد. ایشان در خرداد سال 74 از دنیا رفت و با پشتکار و جدیت حجت الاسلام و المسلمین ابوالقاسم رهبر امام جمعه وقت تکاب و حجت الاسلام و المسلمین محمد علی خسروی فرزند آیت الله خسروی، حوزه علمیه تکاب افتتاح و راه اندازی شد و با پذیرش طلبه کار خود را آغاز کرد.
وی ادامه داد: از زمانی که حوزه رسول اکرم(ص) در سال 74 راه اندازی شد طلبه ها پذیرش شدند و به مرور زمان تعداد طلاب زیاد شد. و با توجه به اینکه مردم شهرستان تکاب مذهبی و علاقمند به اهل بیت(ع) هستند جوانان از تکاب و روستاهای اطراف آن رغبت نشان دادند و سال به سال اساتید و حوزه در امر تربیت طلاب کسب تجربه کردند.
سیر تکاملی
امام جمعه تکاب در مورد سیر تکامل مدرسه علمیه رسول اکرم(ص) گفت: تا سال 78 که حاج آقا رهبر در تکاب حضور داشتند طلاب تا لمعتین تحصیل می کردند. بعد از چند سال طلاب سطح یک را به اتمام رسانده و قابلیت تحصیل در سطوح عالی حوزه و ورود به حوزه علمیه قم را کسب کردند. از سال 81 به بعد طلابی که در مدرسه رسول اکرم(ص) تحصیل می کردند به قم رفته و طلبه های جدید جایگزین شدند.
طلاب تکاب در قم در کنار دروس رسمی حوزه در رشته های تخصصی و بعضاً دانشگاهی تحصیل کردند و بعد از گذشت یک دهه از عمر حوزه، طلبه هایی که در حوزه تکاب درس خوانده بودند به امر تدریس تبلیغ و امور اجرایی ورود پیدا کردند. امروزه که 22 سال از عمر حوزه می گذرد خوشبختانه می بینیم که خروجی های حوزه علمیه تکاب در ارگان ها و نهادهای مختلف مشغول به خدمت هستند. هرچند برخی از طلاب شهر تکاب به امر تدریس و امور آموزشی مشغول بودند ولی فرصتی برای طلاب بومی برای مدیر شدن رخ نداده بود. امسال امام جمعه و اغلب اساتید حوزه علمیه رسول اکرم(ص) بومی و از میان فارغ التحصیلان این حوزه مبارکه هستند.
وضعیت کنونی
وی در مورد وضعیت فعلی حوزه علمیه تکاب گفت: در دوره مدیریت جدید و نیروی جوانی که به کادر آموزشی حوزه اضافه شدند برای مردم نشان داد که خروجی های همین حوزه به جایی رسیده اند که می توانند در امر مدیریت و امور فرهنگی شهر نقش ایفا کنند و اغلب دانش آموختگان حوزه علمیه تکاب برای تدریس و بحث های آموزشی و تربیتی همکاری کنند و برخی دیگر اعلام آمادگی کردند، ولی چون برای بکارگیری محدودیت وجود دارد آن مقداری که ظرفیت بود از اساتید بومی جذب کردیم. البته خروجی های حوزه تکاب در ارگان های مختلف مشغول به خدمت هستند و این از برکات حوزه رسول اکرم(ص) است و قطعاً موسسین این حوزه مخصوصا آیت الله خسروی از ثواب آن بهره مند خواهند شد.
حجت الاسلام برادری در مورد طلاب جدید الورود حوزه تکاب گفت: به خاطر اینکه اساتید، مدیریت و کادر آموزشی امسال حوزه از نیروهای جوان هستند، سلیقه و روش جدیدی در جذب طلاب اتفاق افتاد و طلبه هایی که برای تحصیل جذب شده اند اغلب با معدل 19 ـ 18 هستند.
انتظارات مردم
وی در مورد انتظارات مردم از حوزه علمیه تکاب عنوان کرد: انتظارات مردم این است که وجود حوزه در بیرون مشخص و موثر باشد و در ارتقای فرهنگ دینی مردم نقش ایفا کند. مردم حوزه منفعل نمی خواهند بلکه حوزه فعال، شاداب و پویا می خواهند. مردم می خواهند تا طلاب و روحانیون حوزه پس از تحصیل و کسب مدارج علمی در مراسم ها و مناسبت های ملی و مذهبی بیشتر حضور داشته باشد. حوزه مدت ها در این مورد کاهلی کرده است و طلاب آنچنان انگیزه ای برای حضور در فعالیت های اجتماعی نداشته اند. ما می توانیم در کنار تحصیل در فعالیت های اجتماعی ـ فرهنگی در کنار مردم باشیم و به اندازه وسع و معلومات خود مردم را بهره مند کنیم.
انتظارات از مسئولان استانی و مرکز مدیریت
حجت الاسلام برادری در مورد انتظار از مسئولین استانی و حوزه علمیه قم اظهار داشت: با توجه به اینکه مردم تکاب محروم هستند هر امام جمعه ای که آمده با تلاش و همت خود و با سختی و کمک هایی که به دست آورده اند حوزه را پایدار و بپا نگه داشته اند. انتظار این است که عنایت ویژه ای به مدرسه علمیه رسول اکرم(ص) تکاب داشته باشند. چون مردم منطقه از نظر اقتصادی وضعیت مناسبی ندارند و کمک های مدیریت استان و قم می تواند بسیار موثر باشد.
باید امکانات و فضای بهتری در اختیار طلاب قرار گیرد. در حوزه علمیه تکاب برای اسکان اساتید مشکل مکان نداریم و جا دارد از ائمه جمعه گذشته تشکر کرد که با پشتکار به حوزه خدمت کرده اند.
امام جمعه تکاب گفت: در پایان از زحمات آیت الله خسروی آن روحانی مجاهدی که به دستور آیت الله بروجردی به شهرستان تکاب آمد، به مدت 40 سال در این شهر ماند و نقش تبلیغی و تربیتی ایفا کرد، سپاسگزاری می کنم. ما همه سر سفر آماده نشسته ایم. امیدواریم که از این حوزه علمیه فقها و مجتهدینی تربیت شوند و برای اسلام و مسلمین مفید باشند.
وضعیت مدرسه رسول اکرم(ص)
حجت الاسلام وحید زائری، مدیر مدرسه علمیه رسول اکرم(ص) شهرستان تکاب درباره وضعیت این حوزه، اظهار داشت: حوزه رسول اکرم(ص) تا به امروز بیش از 200 روحانی فارغ التحصیل داشته است. طلابی که از این حوزه فارغ التحصیل شده اند، پس از کسب مدارج علمی در حوزه علمیه قم، در بخش های مختلفی همچون قضاوت، منصب امام جمعه، مدیر حوزه، استاد حوزه و دانشگاه، مبلّغ، پژوهشگر و نمایندگی ولی فقیه در جهاد، سپاه، نیروی انتظامی و ارتش در شهر تکاب و نقاط مختلف کشور به مردم خدمت می کنند. همچنین این حوزه مبارکه ائمه جماعات مساجد و ادارات شهر را تأمین می کند.
وی ادامه داد: این مدرسه دارای مدیر، معاون تهذیب، معاون آموزش، چهار استاد تمام وقت و یک استاد پاره وقت است و 18 حجره و 65 طلبه دارد. امسال از 23 طلبه ورودی پایه اول برای اختبار و تثبیت امتحان می گیریم و پس از قبولی، آنان در پایه اول حوزه مشغول به تحصیل خواهند شد.
برنامه های جدید تحولی
حجت الاسلام زائری در بیان برنامه های جدید برای تحول در حوزه گفت: مدرسه علمیه به تعبیر امام راحل(ره) قاعده نظام جمهوری اسلامی است که تمامی مسائل نظام روی این قاعده است و زمانی این نظام استمرار دارد که این قاعده محکم باشد و اگر بخواهیم این قاعده مسحتکم شود به تعبیر حضرت امام، باید سه عنصر فقه، اخلاق و بینش سیاسی را تقویت کنیم.
وی افزود: طلبه باید فقیه باشد و در تحول جدید، تقویت اساتید و ادبیات و فقه و اصول را در دستور کار قرار داده ایم و در این راستا به مباحثه، پیش مطالعه و امتحانات هفتگی تأکید خواهیم کرد. در تهذیب به دنبال اخلاق محوری، معرفی الگوهای برتر اخلاق، خواب اول شب و بیداری قبل از نماز صبح، نماز شب و ترویج سبک زندگی اسلامی و زیّ طلبگی هستیم.
هدف گذاری تربیت فقیه با بینش سیاسی
مدیر مدیر رسول اکرم(ص) ادامه داد: می خواهیم فقیهی تربیت شود که بینش سیاسی داشته باشد و در این امر، محوریت دیدگاه های امام(ره) و مقام معظم رهبری، بصیرت و اطلاع طلاب از مسائل سیاسی روز جهان در دستور کار قرار دارد.
حجت الاسلام زائری ادامه داد: همچنین طرح «تقوا محوری» و «طلبه مدیریتی» را در مدرسه اجرا خواهیم کرد. طرح «طلبه مدیریتی» با کمک برخی از اساتید که در این زمینه صاحب تجربه هستند، اجرا خواهد شد. در این طرح بیشتر کارهای مدرسه را طلبه ها انجام خواهند داد و کمتر به خادم نیاز خواهیم داشت.
وی اضافه کرد: از برنامه های دیگر در تحول جدید، طرح «مسجد محوری» است برای اینکه جوانان مستعد را به حوزه جذب کنیم، مساجد را محور قرار داده و فعالیت فرهنگی را در مسجد انجام خواهیم داد.
حجت الاسلام زائری همچنین گفت: یکی از نقاط قوت حوزه علمیه رسول اکرم(ص) این است که مدیر، اساتید، امام جمعه و مرکز مدیریت استان با هم هماهنگ هستند. همچنین تعامل خوبی با مجمع طلاب شهرستان تکاب در قم داریم. این همفکری و هماهنگی برای پیشرفت اهداف یکی از امتیازات این مجموعه است.
معاون پژوهشی نداریم/ ساختمان نیمه کاره
وی که خود از دانش آموختگان مدرسه علمیه رسول اکرم(ص) است، در ادامه در بیان برخی از مشکلات این مدرسه پرداخت و عنوان کرد: یکی از کمبودهای مدرسه نبودِ معاونت پژوهش است. یکی دیگر از مشکلات این است که از ابتدای تأسیس، ساخت بنای حوزه به اتمام نرسیده و 20 سال است که طلاب شاهد حضور کارگران و ساخت و ساز هستند و این حدّ یَقف ندارد.
مدیر مدرسه علمیه رسول اکرم(ص) تکاب در این باره گفت: علت ساخت و ساز همیشگی آن است که نقشه و الگوی خاصی نداشته و هر مسئولی آمده بخشی را تخریب و جای دیگر را بنا کرده است. هم اکنون قسمتی از ساختمان تکمیل شده و بخش های دیگر همچنان نیمه کاره است. ضروری است حوزه علمیه قم در این امر ورود کرده، مهندس بفرستد و با تأمین بودجه بالاخره این ساخت و سازها تمام شود.
وی ادامه داد: اگر فضای آموزشی، مناسب نباشد طلبه نمی تواند درس بخواند. سفارش ما به طلبه هایی که از راه دور می آیند، این است که برای اینکه نمازشان تمام باشد دو هفته یک بار به خانه شان بروند، ولی چون مکان و ساختمان مدرسه مناسب نیست نمی توانیم آنها را نگه داریم.
حجت الاسلام زائری همچنین اظهار داشت: اکثر حجره ها قابل استفاده نیستند،چون نورگیر نیستند و هوا تهویه نمی شود. به گونه ای که طلاب نمی توانند در حجره زندگی کنند و طلبه ها در تابستان مجبورند در سالن بخوابند. همچنین یکی از معضلات این است که استاد سرا در حیاط مدرسه ساخته شده و از این بابت خانواده های اساتید معذّب هستند.
شخصیتی جایگزین آیت الله خسروی نشده است
حجت الاسلام «ولی فتحی» از اساتید حوزه شهرستان تکاب درباره ضرورت اهتمام به ساختمان حوزه گفت: بخش قدیمی، بهتر و قوی تر ساخته شده و با قدردانی از تلاش های صورت گرفته از سوی مسئولان وقت، ساختمان های جدید چون به صورت اصولی بنا نشده باید تخریب گردد و از ابتدا به صورت استاندارد ساخته شود، چون اگر ساخت حوزه با همین سبک و سیاق ادامه پیدا کند، باز هم اشتباه است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود اظهار داشت: در شهرستان تکاب بهخاطر مهاجرت، شیعیان به مرور زمان در اقلیت قرار می گیرند و اگر حوزه تقویت نشود کل شهر از دست خواهد رفت.
این استاد حوزه ادامه داد: مشکل ساختمان و بخش سخت افزاری را می توان جبران کرد، ولی مهمتر از این ها نبود اساتید مبرّز و قوی است به گونه ای که در منطقه وزنه علمی باشند. در گذشته آیت الله العظمی بروجردی(ره)، آیت الله خسروی را به تکاب اعزام کردند و ایشان به مدت 40 سال محور علمی و وحدت شهر بودند، ولی پس از ارتحال آن مرحوم تا به امروزیعنی بعد از 22 سال، شخصیتی جایگزین ایشان نشده است. پیشنهاد و تقاضایم از مراجع معظم تقلید این است که همانند آیت الله بروجردی یکی از شاگردان برجسته شان را به شهر تکاب بفرستند تا مثل گذشته روحانیت و منطقه، محور علمی و پشتیبان داشته باشد.
یک تقاضا از مسئولان بلندپایه حوزه
حجت الاسلام «خلیل شکری» یکی دیگر از اساتید حوزه با ارائه پیشنهادی گفت: انتظارمان از مسئولان بلندپایه حوزه این است که حداقل دو سال یک بار به این حوزه سر بزنند. حضور مسئولان باعث دلگرمی اساتید و طلاب خواهد بود و مشکلات حوزه را به صورت ملموس خواهند دید. همچنین معاونت تهذیب حوزه اساتید اخلاق خُبره ای را به حوزه رسول اکرم(ص) بفرستد تا در کنار موعظه اخلاقی برای موفقیت مدیریت، اساتید و طلاب ایده و راهکار ارائه دهند.
خلأ معاونت پژوهشی
حجت الاسلام جباری، یکی دیگر از اساتید مدرسه علمیه رسول اکرم(ص) تکاب اظهار داشت: یکی از تأکیدات آیت الله اعرافی مدیر محترم حوزه های علمیه این است که حوزه ها باید پژوهش محور باشند. در حوزه رسول اکرم(ص) خلأ معاونت پژوهشی وجود دارد و برای مباحث پژوهشی استاد نداریم. مسئولان مربوطه بودجه در اختیار مدرسه قرار نمی دهند تا برای امر پژوهش و تحقیق استاد جذب کنیم. حتی جشنواره علامه حلی در اینجا معرفی نمی گردد. به خاطر خلأ امر پژوهش، حوزه علمیه تکاب رتبه مناسبی در استان ندارد. همچنین برای حوزه برادران و خواهران به اندازه کافی استاد وجود ندارد و ما مجبوریم تا در حوزه علمیه خواهران نیز تدریس داشته باشیم.
اگر حوزه علمیه تکاب تقویت گردد معضلات شهر کم خواهد شد
حجت الاسلام اسماعیل زاده، معاون آموزش حوزه علمیه تکاب اظهار داشت: همان انگیزه ای که برای تأسیس حوزه از سوی آیت الله خسروی بود حفظ گردد و اگر حوزه تقویت گردد معضلات شهر کم خواهد شد. پیشنهادم این است که در کنار دعوت از علمای وارسته، برخی تخصص های کلامی و مباحث ادیان و مذاهب به همراه اساتید مربوطه به حوزه علمیه تکاب اضافه گردد.
ثمرات حوزه تکاب
حجت الاسلام «روح الله آبیار» که امسال به جمع اساتید حوزه علمیه تکاب افزوده شده، گفت: از ثمرات مدرسه رسول اکرم(ص) این است که چندین نفر از طلاب مدرسه در سطوح عالیه حوزه مشغول به تحصیل هستند. همچنین برخی از طلاب در کسوت امامت جمعه، به عنوان مدیر حوزه علیمه و یا به عنوان استاد مشغول خدمت رسانی هستند. اینها بیانگر موفقیت حوزه شهر دور افتاده و محروم تکاب است. طلاب حاضر در حوزه استعدادهای خوبی دارند و می توانند آینده درخشان تری هم برای خود و هم برای حوزه مبارکه رقم بزنند؛ طلابی که امسال جذب شده اند غالبا با معدل بالا بودند و این آینده روشنی برای طلاب و حوزه علمیه مقدسه تکاب نوید می دهد.
انتهای پیام
![](https://media.hawzahnews.com/old/fa/Original/1396/06/07/IMG18192208.jpg)
![](https://media.hawzahnews.com/old/fa/Original/1396/06/07/IMG18193195.jpg)
![](https://media.hawzahnews.com/old/fa/Original/1396/06/07/IMG18192988.jpg)
![](https://media.hawzahnews.com/old/fa/Original/1396/06/07/IMG18192872.jpg)